Fietsen in Soweto

Fietsen door Soweto?. Zijn jullie gek geworden of zo.   Van San  en Pep hebben we veel veiligheidsregels gekregen: niet in donker buiten, niet stoppen op de weg,  centrum Johannesburg is no-go gebied en dan zou  fietsen door een township  wel een goed idee zijn.  Oude nieuwsbeelden van protesten, doodgeschoten mensen door oproerpolitie en Steve Biko dringen zich op. En toch doen we het fietstocht door Soweto: het zal wel goed komen.  En als we dan door  de verschillende townships fietsen,   roepen de bewoners vrolijk naar ons „  sanibonani“ ( Hallo hallo).  „Yebo“ antwoord ik  zoals gebruikelijk in het Zoeloes.  Heb ik net  geleerd van onze gids. Voelt even een beetje raar maar de bewoners reageren er enthousiast op.  (Jasmijn leert Zoeloe op school en probeert ons ook de  klikgeluiden te leren zonder veel succes) Wel kan ik onthouden  dat we beter niet te veel foto‘s van dichtbij mogen maken. Jammer maar ik snap t. 

De tour begon met zang en dans en we moesten meedoen. Every move is a dancemove. Was ontzettend grappig  om gezamenlijk „The Lion sleeps tonight“ het mijnwerkerslied van Soweto te zingen. 

En de township heeft ook weer verschillende buurten. De ene met stenen huisjes met hekken erom zodat de auto veilig Staat, de andere echt een sloppenwijk met krotten met golfplaten daken. Onderweg wordt ons de historie van Soweto verteld: dat vanwege de mijnindustrie en de behoefte aan goedkope arbeid werden uit het noorden veel Xhosa mannen ondergebracht in minihuisjes. Ze mochten alleen van de wijk naar de mijn toe en alleen met Pasen en kerst hun vrouw en kinderen zien. Met zoveel mannen bij elkaar was het gemakkelijk om de  twee bevolkingsgroepen : de xhosa en de Zoeloe tegen elkaar op te zetten. Een goed werkende verdeel-en-heerspolitiek van het apartheidsregime. Na de machtsoverdracht zorgde Mandela dat vrouwen en kinderen ook daar mochten wonen wat de onderlinge strijd  verminderde. Ook werden grotere, betere woningen gebouwd maar vanwege onenigheid over de te betalen huur, staan deze al 20 jaar leeg en worden ze streng beveiligd voor wie er maar over denkt om ze te kraken. Wat een kwelling  om vanuit je krot 8n de sloppenwijk uit te kijken op mooie huizen die je toegezegd zijn. 

Onderweg stoppen we ook bij het huis waar Mandela heeft gewoond of vooral zijn vrouw Winnie. Want Mandela zelf zat vast op robbeneilanf. In het huis was een extra muur gebouwd tegen de veelvuldige aanvallen van de politie: kogels, brandbommen. Nauwelijks voor te stellen.

Indrukwekkend was het verhaal dat de gids vertelde over de vreedzame demonstraties die scholieren in 1976 voerden tegen de maatregel dat Afrikaans de verplichte examentaal werd wat zwarten sterk achterstelden. Een vreedzame demonstratie die werd uiteengejaagde door politie die met scherp schoot. 

Onderweg een korte pauze met mijn vaste gewoonte om mijn fiets op slot te zetten. Niet nodig  zegt de gids. En hang de helm ook maar gewoon aan het stuur. Blijkt Amsterdam toch onveiliger dan Soweto.

Na een Afrikaanse lunch met  pap (soort polenta), shakalaka en curry.s  via de campingwinkel voor wat campinggaz nog even een drankje in Maboneng. Toch nog even het uitgaansgebieden van Jozi (Johannesburg) gezien.